IV. Pożądane kompetencje…
Najbardziej pożądane kompetencje na rynku pracy na nadchodzące 10-lecie wg World
Economic Forum:
· współpraca z innymi ludźmi (w pracy zawodowej jest inaczej niż w szkole),
· zarządzanie ludźmi (komunikatywność, otwartość na ludzi, stawianie wymagań
i delegowanie),
· kreatywność – wykorzystanie wiedzy i doświadczenia do tworzenia nowych
rozwiązań,
· krytyczne myślenie – do otaczającej rzeczywistości będzie kluczowe analizowanie
informacji,
· rozwiązywanie skomplikowanych problemów – traktować je jako wyzwania do
rozwiązania.
Bardzo dobrze wpisuje się w tą perspektywę wprowadzanie w procesie dydaktycznym i wychowawczym kompetencji kluczowych. W dokumencie Zalecenia Rady Unii Europejskiej z dnia 22 maja 2018 r. opublikowano listę ośmiu kluczowych kompetencji:
kompetencje w zakresie rozumienia i tworzenia informacji, w tym porozumiewania się w języku ojczystym;
kompetencje językowe (porozumiewanie w językach obcych);
kompetencje matematyczne oraz kompetencje w zakresie nauk przyrodniczych, technologii i inżynierii;
kompetencje cyfrowe;
kompetencje osobiste, społeczne i w zakresie uczenia się;
kompetencje społeczne i obywatelskie;
kompetencje w zakresie przedsiębiorczości;
kompetencje w zakresie świadomości i ekspresji kulturalnej.
Kluczowe kompetencje to te, których wszystkie osoby potrzebują do:
– samorealizacji,
– rozwoju osobistego,
– przyjmowania aktywnej postawy obywatelskiej,
– osiągania integracji społecznej,
– zatrudnienia.
Kształtowania umiejętności kluczowych nie realizuje się jako odrębnej dziedziny aktywności, ale włącza się je w obręb konkretnych przedmiotów poprzez dobór odpowiednich
metod i form kształcenia. Chodzi bowiem o to, aby absolwent był wyposażony
nie tylko w wiedzę, ale także w konkretne umiejętności, takie które pomogą mu radzić sobie w nowej rzeczywistości społecznej i gospodarczej. Wszystkie kompetencje kluczowe uważane są za jednakowo ważne, ponieważ każda z nich może przyczynić się do udanego życia we współczesnym społeczeństwie.
Kompetencje w szkole kształtujemy nie tylko poprzez to czego uczymy, ale również jak uczymy. I tu ważna jest rola i zadania stojące przed nauczycielem w rozwijaniu kompetencji kluczowych;
• rozwijanie kompetencji wymaga często wyjścia poza przedmioty, dlatego warto (trzeba) sięgać do metody projektów, zajęć terenowych, inscenizacji, itd.
• odchodzenie od dotychczasowej roli nauczyciela – eksperta, w kierunku nauczyciela: doradcy, obserwatora i słuchacza, uczestnika procesu dydaktycznego
• przygotowanie uczniów do następujących działań:
– ustawicznego zdobywania nowej wiedzy i umiejętności,
– samodzielnego korzystania z zasobów informacyjnych,
– współpracy z innymi,
– rozwiązywania problemów.
Nauczyciel powinien umieć wspierać proces rozwoju umiejętności uczenia się, dzięki któremu uczniowie stają się coraz lepiej przygotowani do autonomicznego uczenia się
przez całe życie. Nauczyciel powinien być organizatorem procesu uczenia się uczniów, tak aby występowali częściej w roli badaczy niż odbiorców jego wiedzy.
W naszej placówce kompetencje kluczowe kształtuje się poprzez takie działania jak:
– zajęcia artystyczne (teatralne, wokalne, robótek ręcznych, plastyczne…)
– formy związane z czytelnictwem i filmem (DKK, DKF)
– formy z zakresu nowych technologii (robotyka, podstawy programowania)
– różnorodne konkursy tematyczne na każdym etapie kształcenia
– udział w przedstawieniach i spektaklach
– spotkania z ciekawymi postaciami z miasta i regionu
– wizyty w muzeach i zajęciach warsztatowych
– zajęcia w planetarium
– wycieczki, zielone szkoły, lekcje w terenie…
– wolontariat i współpraca z OREW
– współpraca z uczelniami w zakresie zajęć praktycznych połączonych z doświadczeniami.
Cała nasza oferta edukacyjna, kształtuje kolejne kompetencje i umiejętności, ale najbardziej przyczynia się do kształtowania kompetencji uczenia się i będzie stale poszerzana.
